"Hâ-mîm", Hem de o apaçık kitaba and olsun ki biz O´nu (Kur´anı)mübarek bir gecede indirdik.Kuşkusuz biz uyarıcıyız. Duhan 1-- 3
Berat kandilinin Duhan Suresinde işaret edilen Şaban ayının 15.gecesi olduğu Elmalılı’nın tefsirinde rivayet edilir.Bunun dört adı vardır. "Mübarek gece", "Berae gecesi" "Sakk gecesi", "Rahmet gecesi". Ve denildi ki bununla kadir gecesi arasında kırk gün vardır. Berae ve Sakk gecesi denilmesi hakkında da denilmiştir ki, haraç tamamen alındığı zaman beraetlerini (temize çıkmalarını) dile getiren bir sakk (bir sened) yazıldığı gibi, Allah Teâlâ da bu gece mümin kullarına beraet yazar. Ve denilmiştir ki bu gecede beş özellik vardır:
1- Tefrik-i külli emrin hakim (her hikmetli işin ayrılması)
2- Bu gecedeki ibadetin fazileti: Resulullah (s.a.v.) buyurmuştur ki, "Her kim bu gece yüz rekat namaz kılarsa yüce Allah ona yüz melek gönderir. Otuzu ona cenneti müjdeler, otuzu ona cehennem azabından teminat verir. Otuzu da ondan dünya afetlerini savarlar, O´nu da ondan şeytanın tuzaklarını hilelerini savarlar."
3- Rahmet iner, Resulullah (s.a.v.) buyurmuştur ki: "Yüce Allah bu gece ümmetine öyle rahmet eder ki Kelb kabilesinin koyunlarının kılları sayısınca."
4- Mağfiret meydana gelir. Yine Resulullah (s.a.v.) buyurmuştur ki "Yüce Allah bu gece bütün müslümanlara mağfiret buyurur ancak kâhin, sihirbaz, yahut müşahin (çok kin güden) veya içkiye düşkün olan, yahut ana-babasını inciten, veya zinaya ısrarla devam eden müstesna."
5- Bu gecede Resulullah (s.a.v.)a şefaatın tamamı verilmiştir. Çünkü Resulullah Şaban´ın on üçüncü gecesi ümmeti hakkında şefaat niyaz etti üçte biri verildi. On dördüncü gecesi niyaz etti üçte ikisi verildi. On beşinci gecesi niyaz etti, hepsi verildi. Ancak Allah´tan devenin kaçması gibi kaçanlar başka. Bir de bu gece zemzem suyunun açık bir biçimde artması ilâhî âdetlerdendir. Bir de, "Her hikmetli iş nezdimizden bir emr ile o zaman ayrılır. (Duhan, 44/4) ifadesi, "Ondan melekler ve ruh Rablerinin izniyle herbir iş için iner de iner. (Kadr, 97/4) ifadesine uygundur. Kur´ân bu gecede Yedinci semadan dünya semasına bir cümle olarak (toptan) Levh´te dünya semasına indirildi, ve Cebrail (a.s.) sefereye (yazıcı meleklere) yazdırdı, sonra da Peygamber´e yirmi üç senede kısım kısım indiriyordu.
Rızıklar nüshası Mikail´e, savaşlar, zelzeleler yer çökmeleri, yıldırımlar nüshası Cebrail´e, ameller nüshası dünya semasının sahibi İsmail´e ki büyük bir Melektir, musibetler nüshası da ölüm meleğine verilir
.OHALDE BEKLE, GÖZLE”Uyarı-İnzar-buradan başlıyor, artık gözet—O GÜN Kİ SEMA APAÇIK BİR DUMAN İLE GELECEK İNSANLARI SARACAKTIR.Duhan 10--11
DUHAN-I MÜBİN, aşikara, apaçık bir duman demektir. Bu duman hakkında iki tefsir rivayet olunmaktadır. Birisi İbnü Mes´ud Hazretleri´nden rivayet olunduğuna göre şiddetli açlık ve kıtlık seneleridir, çünkü çok aç olan kimseye gerek gözlerinin zayıflığından ve gerek çok kuraklık ve kıtlık senelerinde havanın fenalığından Sema (gökyüzü) dumanlı görünür. Bir de Araplar gelmesi çok kuvvetle muhtemel olan şerre "Duhan" derler. Nitekim "dumanlı hava" deyimini biz de kullanırız. Olay şudur: Kureyş Resulullah (s.a.v.)a isyanda ileri gitmek isteyince aleyhlerine şöyle dua etti: "Allah´ım! Mudar kabilesine karşı cezanı şiddetlendir ve onlara Yusuf´un seneleri gibi seneler göster." Yani, Yusuf´un seneleri gibi kıtlık seneleriyle sıkıntıya uğramalarını niyaz etti. Bunun üzerine onları bir kıtlık yakaladı hatta cife, kemik, ilhiz(Kanla pişirilmiş deve tüyü) yediler. Kişi yer ile gök arasını duman görüyordu. Söyleyenin sesini işitir dumandan kendisini görmezdi. Buyurulduğu gibi insanları sarmıştı.
BU ACI VEREN BİR AZABDIR..Duhan 12
Ebu Süfyan bir kaç kişi ile Peygamber´e geldi. Allah Teâlâ´ya ve rahime (kan akrabalığına) and verdiler. Eğer dua eder de bu hali üzerlerinden savarsa iman edeceklerine söz verdiler. Ya Rabbi bizden azabı gider, biz müminiz yani bu azabı giderirsen iman edeceğiz demeleri de budur. İkinci tefsirde ise Hz. Ali´den şöyle nakledilmiştir: Kıyametten önce gökten gelecek bir dumandır. Kâfirlerin kulaklarına girecek ta ki her birinin başı püryan olmuş (sarhoş olmuş) başı dönecek, mümine de ondan zükam (nezle) gibi bir hal gelecek ve bütün yeryüzü içinde ocak yakılmış fakat deliği yok bir eve dönecek. Huzeyfe İbnü´l-Yeman´dan rivayet olunduğuna göre Resulullah buyurmuştur ki: "Alametlerin ilki Duhan, ve Meryem oğlu İsâ´nın inmesi, Aden´in derinliklerinden çıkacak olan bir ateştir ki insanları mahşere sevk edecektir. Huzeyfe: Ya Resulullah o duhan nedir demiş, Resulullah, "O semanın açık bir duman ile geleceği günü ki insanları saracaktır." (Duhan,44/10,11) diye okuyup buyurmuştur ki, doğu ile batı arasını dolduracak, kırk gün kırk gece duracak, mümin zükam (nezle) gibi olacak, kâfire sarhoş gibi burnundan kulağından girip aşağısından çıkacak.
ÇIKARILMASI GEREKEN DERSLER…
a)Berat kandili bir fırsat olarak değerlendirilmeli.Bol tövbe ve ibadetle meşgul olunmalı
b)Kin ve düşmanlık Allah´ın rahmetine bile engel olduğundan dolayı dargınlıklar´a son verilip kardeşlik yeniden canlandırılmalı.
c)Anne-baba hakkına riayet etmeli.Ebeveyni razı etmenin yolları aranmalı.
d)İçki-zina gibi hastalıklar´a mübtela olanlar bu manevi iklim´i fırsat bilip kendine çeki-düzen vermeli.
e)Sihir,büyü gibi batıl inanışlardan uzak durmalı.
Berat kandilinizi terbrik eder Allah tan affa ve mağfirete vesile kılmasını niyaz ederim efendim..”Rahmi Yiğit.. Karabük Müftüsü..”